یادداشت‌های مهرتا / رشد و سیستم کسب‌وکار

سیستم پیگیری مشتری؛ چگونه ارتباط‌ها را به حافظه افراد وابسته نکنیم؟

بعد از هر تماس، بنویسید مشتری چه می‌خواهد، چه کسی باید کار را ادامه دهد و قدم بعدی چه زمانی انجام می‌شود. در این راهنما، نمونه یادداشت، روش تحویل کار و معیار انتخاب فایل مشترک یا CRM را می‌خوانید.

مهرتا·۲۰ آبان ۱۴۰۵·11 دقیقه خواندن
شروع خواندن
تحویل پروندهٔ مشتری میان دو نفر، همراه با اطلاعات تماس، ساعت و تقویم پیگیری

بهترین زمان برای شروع همین حالاست.

شروع

بعد از صحبت با یک مشتری، باید بتوانید به چهار سؤال جواب بدهید. درباره چه چیزی صحبت کردید؟ چه کسی باید گفت‌وگو را ادامه دهد؟ کار بعدی چیست؟ و چه زمانی باید آن را انجام دهید یا دوباره بررسی کنید؟ وقتی جواب این سؤال‌ها را در یک جای مشترک می‌نویسید و طبق روش مشخصی پیش می‌روید، پیگیری مشتری منظم‌تر می‌شود. بعد می‌توانید ببینید یک نرم‌افزار کدام بخش این کار را برایتان آسان‌تر می‌کند.

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که گفت‌وگوی خوبی با یک مشتری داشته‌اید، اما دو روز بعد کسی به یاد نیاورد چه قولی به او داده‌اید یا چه کسی قرار بوده با او تماس بگیرد. اگر همکارتان عوض شود یا مشتری این بار از راه دیگری با شما ارتباط بگیرد، لازم است سابقه صحبت‌ها در دسترس باشد تا بتوانید گفت‌وگو را ادامه دهید.

در این مقاله، منظور از مشتری کسی است که تماس اولیه را گرفته، اما هنوز درباره خرید تصمیم نگرفته است. پیگیری سفارش، پشتیبانی و تمدید قرارداد هر کدام به روش جداگانه‌ای نیاز دارند.

بعد از صحبت با مشتری، چه چیزهایی را یادداشت کنیم؟

طوری یادداشت بنویسید که همکار بعدی با خواندن آن بداند باید چه کاری انجام دهد. یک یادداشت کوتاه که به‌روز باشد و کار بعدی را روشن کند، به ادامه پیگیری کمک می‌کند. برای شروع، این پنج مورد را بنویسید.

  1. مشتری چه نیازی دارد؟ بنویسید مشتری برای چه نیازی یا چه تصمیمی با شما صحبت کرده است. مثلاً «می‌خواهد مشخص کند در نسخه اول سایت چه چیزهایی ساخته شود» نیاز او را دقیق‌تر از عبارت کلی «درخواست سایت» توضیح می‌دهد.
  2. آخرین بار چه گفت‌وگویی داشتید؟ تاریخ و راه ارتباط، نکته‌های مهم صحبت و توافق‌هایی را که انجام شده بنویسید. گفته مشتری و برداشت خودتان را مشخص کنید تا همکارتان بتواند آن‌ها را از هم تشخیص دهد.
  3. چه کسی مسئول ادامه کار است؟ یک نفر باید مسئول ادامه پیگیری باشد. در این مقاله به مجموعه اطلاعات و گفت‌وگوهای مربوط به هر مشتری «پرونده» می‌گوییم. حتی وقتی بخشی از کار را همکار دیگری انجام می‌دهد، باید روشن باشد مسئول پیگیری این پرونده چه کسی است.
  4. کار بعدی چیست؟ دقیق بنویسید چه کاری باید انجام شود. مثلاً «توضیح بدهیم این خدمت چه کارهایی را شامل می‌شود» یا «سؤال فنی مشتری را بررسی کنیم». کسی که یادداشت را می‌خواند، باید از روی آن بتواند کار بعدی را انجام دهد. با نوشتن «پیگیری شود»، هنوز معلوم نیست همکارتان دقیقاً چه کاری باید انجام دهد.
  5. چه زمانی باید انجام شود؟ زمان انجام کار یا بررسی دوباره پرونده را بنویسید. گاهی تیم برای خودش زمانی می‌گذارد تا وضعیت را بررسی کند. گاهی هم با مشتری برای تماس بعدی وقت مشخصی تعیین می‌کنید. این دو زمان را جدا و روشن ثبت کنید.

برای شروع می‌توانید از یک فایل مشترک استفاده کنید و مشخص کنید چه کسانی به آن دسترسی دارند. برای هر مشتری، نام یا کد ثابتی بگذارید تا اطلاعات او در چند ردیف جدا پخش نشود. اطلاعاتی را نگه دارید که برای ادامه گفت‌وگو لازم است و دسترسی را به همکاران مسئول بدهید. این الگو را می‌توانید بدون وارد کردن اطلاعات خصوصی مشتری‌ها در ابزارهای عمومی به کار بگیرید.

کنار وضعیت هر مشتری، کار بعدی را هم بنویسید

عبارت‌هایی مثل «علاقه‌مند» یا «منتظر مشتری» کمک می‌کنند وضعیت‌ها را سریع ببینید. برای اینکه بدانید باید چه کاری انجام دهید، لازم است کنارش بنویسید چه اتفاقی افتاده و قدم بعدی چیست. جدول زیر چند نمونه را نشان می‌دهد.

عبارتی که در فایل می‌نویسیم چه توضیحی به همکار بعدی کمک می‌کند؟ چه نکته‌ای را باید در نظر بگیریم؟
در حال پیگیری مسئول پیگیری تا زمانی که توافق شده، درباره کارهایی که پروژه شامل می‌شود سؤال می‌پرسد. برای فهمیدن اینکه تصمیم مشتری جلو رفته، باید به نتیجه گفت‌وگو نگاه کنیم. تعداد پیام‌های فرستاده‌شده به‌تنهایی این را نشان نمی‌دهد.
منتظر مشتری یک سؤال مشخص از مشتری پرسیده‌ایم و منتظر جواب هستیم. تیم هم می‌داند چه زمانی باید دوباره وضعیت را بررسی کند. زمانی که برای بررسی داخل تیم تعیین کرده‌ایم، با زمان تماس مورد توافق با مشتری فرق دارد.
علاقه‌مند مشتری درباره شرایط همکاری سؤال کرده و پذیرفته توضیح بیشتری دریافت کند. هنوز باید درباره خرید یا دریافت پیام‌های مداوم، نظر و توافق مشتری را بدانیم.
فعلاً در اولویت نیست نوشته‌ایم چرا گفت‌وگو متوقف شده و مشتری ترجیح می‌دهد ارتباط چگونه ادامه پیدا کند. بعضی از این پیگیری‌ها باید بسته شوند. وضعیت آن‌ها را روشن کنید.

این جدول برای توضیح روش کار است. نام وضعیت‌ها را با کار خودتان هماهنگ کنید. اگر همکارها از یک عبارت برداشت‌های متفاوتی دارند، معنای آن را در یک جمله بنویسید. مثلاً می‌توانید توافق کنید «منتظر مشتری» یعنی تیم کارِ قول‌داده‌شده را انجام داده و حالا منتظر جواب یک سؤال مشخص است.

یک نمونه یادداشت بعد از تماس با مشتری

فرض کنید کسی درباره طراحی سایت با شما صحبت می‌کند و می‌گوید باید اول با شریکش مشورت کند. این یک مثال فرضی است. برای ادامه گفت‌وگو، ابتدا بپرسید شریک او به چه اطلاعاتی نیاز دارد و شما چه چیزی می‌توانید آماده کنید. همین صحبت اولیه، زمان خرید یا تماس بعدی را مشخص نمی‌کند.

می‌توانید چنین یادداشتی بنویسید. «شریک مشتری برای تصمیم درباره طراحی سایت باید بداند نسخه اول چه بخش‌هایی دارد. در تماس امروز توافق کردیم مسئول پیگیری، توضیح این بخش‌ها را تا سه‌شنبه بفرستد. هنوز درباره زمان تماس بعدی توافق نکرده‌ایم.»

وقتی توضیح را فرستادید، در فایل بنویسید که این کار انجام شده است. اگر مشتری زمان دیگری برای ادامه صحبت پیشنهاد داد، زمان تماس را اصلاح کنید. اگر جوابی نگرفتید، در زمانی که برای بررسی داخل تیم گذاشته‌اید، درباره قدم بعدی تصمیم بگیرید. یادآوری خودکار می‌تواند زمان بررسی را به شما یادآوری کند. تصمیم درباره تماس با مشتری یا دادن قول تازه همچنان به بررسی شما نیاز دارد.

اگر ادامه پیگیری را به همکار دیگری سپردیم، چه کنیم؟

وقتی کار را به همکارتان می‌سپارید، مطمئن شوید او می‌داند مشتری چه می‌خواهد، آخرین قول شما چه بوده و حالا باید چه کاری انجام دهد. پذیرش این مسئولیت هم باید روشن باشد. تا آن زمان، مسئول قبلی باید بداند ادامه کار دست چه کسی است. در تیم با هم توافق کنید که تحویل کار چه زمانی کامل شده به حساب می‌آید.

برای بررسی این موضوع، از همکار جدید بخواهید با خواندن اطلاعات ثبت‌شده توضیح دهد قدم بعدی چیست. او باید بتواند بدون پرسیدن دوباره از مشتری، پاسخ را پیدا کند. اگر مجبور شد سراغ پیام‌های شخصی یا حافظه همکار قبلی برود، اطلاعات لازم هنوز در فایل مشترک کامل نیست. با همین بررسی ساده می‌فهمید یادداشت‌ها چقدر به ادامه کار کمک می‌کنند.

هر هفته کدام پیگیری‌ها را بررسی کنیم؟

در مرور هفتگی، این سه گروه را پیدا کنید. مشتری‌هایی که مسئول پیگیری ندارند، کارهایی که زمان انجامشان گذشته و هنوز انجام نشده‌اند، و گفت‌وگوهایی که معلوم نیست باید ادامه پیدا کنند یا بسته شوند.

برای هر مورد بنویسید چه چیزی کار را متوقف کرده و قدم بعدی چیست. اگر اطلاعات کم دارید، سؤال مورد نیاز را مشخص کنید. اگر مشتری خواسته ارتباط را متوقف کنید، خواسته او را ثبت کنید و پیگیری را ببندید.

مهرآفرین

پیشنهاد ما این است که اول چند پرونده واقعی را مرور کنید و پیش از بررسی، مشخصات شناسایی مشتری‌ها را از آن‌ها بردارید. ببینید کدام پیگیری مسئول ندارد، کجا قولی داده‌اید اما آن را ننوشته‌اید و برای کدام مورد زمان بررسی دوباره نگذاشته‌اید. بعد یک جدول ساده بسازید که مسئول، کار بعدی و زمان انجام یا بررسی آن را نشان دهد. هر ستون جدول باید به تصمیم گرفتن تیم کمک کند.

چهرهٔ مهرآفرینمهرآفرینایجنت توسعه کسب و کار مهرتا

جدول پیگیری مشتری را رایگان برایتان طراحی می‌کنیم

به چند سؤال درباره کسب‌وکارتان و روش فعلی پیگیری پاسخ دهید. کارشناسان مهرتا هم موضوع را بررسی می‌کنند. بعد به شما می‌گوییم هر کار را به چه کسی بسپارید و چطور ادامه دهید.

شروع در ربات تلگرام

برای اینکه ببینید پیگیری‌ها چقدر منظم پیش می‌روند، تعداد پرونده‌های فعال بدون مسئول یا کار بعدی را ثبت کنید. تعداد کارهایی را هم که قول انجامشان را داده‌اید و زمانشان گذشته، دنبال کنید.

کم شدن این تعداد نشان می‌دهد پیگیری‌ها منظم‌تر شده‌اند. برای بررسی فروش، نتیجه را جداگانه بسنجید. در این مقایسه، تعریف یکسانی از فرصت فروش داشته باشید و بازه زمانی را هم یکسان در نظر بگیرید. از کم شدن کارهای عقب‌افتاده به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که فروش بیشتر شده است.

چه زمانی فایل مشترک کافی است و چه زمانی به CRM نیاز داریم؟

اگر همکارها می‌توانند سابقه صحبت‌ها، مسئول پیگیری و زمان کار بعدی را در فایل پیدا کنند و آن را به‌روز نگه دارند، همین روش را برای یک دوره مشخص امتحان کنید.

با بیشتر شدن کارها، ممکن است ثبت چندباره اطلاعات، جابه‌جایی کار بین چند نفر، تعیین دسترسی‌ها یا پیدا کردن کارهای عقب‌افتاده سخت شود. در این مرحله بنویسید چه کمکی از نرم‌افزار می‌خواهید. CRM نام کوتاه نرم‌افزار مدیریت ارتباط با مشتری است.

برای بررسی یک نرم‌افزار، یک پرونده آزمایشی بسازید که اطلاعات واقعی مشتری در آن نباشد. مراحل کارتان را در آن امتحان کنید. تماس را ثبت کنید، کار بعدی را تعیین کنید، مسئول را عوض کنید و در پایان پرونده را ببندید. ببینید همکار بعدی سابقه را پیدا می‌کند، یادآوری به فرد درست می‌رسد و می‌توانید اطلاعات را اصلاح کنید یا از آن خروجی بگیرید. این آزمایش کمک می‌کند بفهمید امکانات ابزار چقدر با کار شما جور است.

اگر هنوز مشخص نیست چه کسی اطلاعات را ثبت می‌کند و چه کسی آن‌ها را بررسی می‌کند، اول این مسئولیت‌ها و روش انجام کار را روشن کنید. برای به‌روز ماندن اطلاعات، همکاری تیم در هر نرم‌افزاری لازم است. اگر برای هماهنگ کردن روش کارتان با ابزارهای آنلاین کمک می‌خواهید، می‌توانید خدمات مهرتا را ببینید.

هوش مصنوعی چطور به پیگیری مشتری کمک می‌کند؟

از نگاه ما، در پیگیری خوب، مشتری احساس می‌کند مسئله‌اش را فهمیده‌اید و می‌داند چه کسی گفت‌وگو را ادامه می‌دهد. ابزارهای هوشمند می‌توانند کمک کنند سابقه صحبت‌ها در دسترس و به‌روز بماند. برای رسیدن به این هدف، یادداشت‌ها باید منظم و قابل استفاده باشند. زیاد شدن یادداشت‌های پراکنده، به‌تنهایی وابستگی کار به حافظه افراد را حل نمی‌کند.

هوش مصنوعی می‌تواند خلاصه صحبت‌ها یا متن اولیه پاسخ را آماده کند. پیش از استفاده، مسئول پیگیری باید آن را با گفت‌وگوی واقعی مقایسه کند. نام‌ها، زمان‌ها، قیمت‌ها و قول‌هایی را که داده‌اید با دقت بررسی کنید. گفته مشتری و برداشت تیم هم باید قابل تشخیص باشند.

اگر اطلاعاتی کم است، مشخص کنید چه سؤالی باید بپرسید. اطلاعات حدسی را به‌عنوان سابقه قطعی مشتری ثبت نکنید.

برای شروع چه کاری انجام دهیم؟

اگر مشتری از طریق سایت درخواست می‌فرستد اما درخواست به دست تیم نمی‌رسد، اول مسیر ارسال فرم، تماس و دریافت درخواست را بررسی کنید. اگر درخواست به تیم می‌رسد ولی بعد از آن ادامه کار گم می‌شود، چند مورد اخیر را با همان پنج نکته اول مقاله مرور کنید. بعد یک مشکل مشخص را برای اصلاح انتخاب کنید.

اگر در این کار کمک می‌خواهید، در تلگرام به چند سؤال درباره کسب‌وکارتان و روش فعلی پیگیری پاسخ دهید. کارشناسان مهرتا هم موضوع را بررسی می‌کنند. سپس یک جدول اولیه پیگیری را رایگان برایتان طراحی می‌کنیم که مسئول، کار بعدی و زمان آن را نشان دهد. همچنین می‌گوییم از کجا و چگونه شروع کنید.

این پیشنهاد اولیه کمک می‌کند روش پیگیری را روشن کنید. انتخاب نرم‌افزار یا اجرای پروژه به توافق جداگانه نیاز دارد. برای توضیح مسئله‌تان از طریق سایت هم می‌توانید بخش شروع سایت را باز کنید و مسیر مناسب خودتان را انتخاب کنید.

پایان یادداشت، شروع یک نگاه تازه

این مسئله در کسب‌وکار شما چه شکلی دارد؟

اگر می‌خواهید این نگاه را به شرایط خودتان وصل کنید، می‌توانید مسئله‌تان را با مهرتا در میان بگذارید.

از کسب‌وکارتان بگویید همه یادداشت‌ها
گفت‌وگو درباره این یادداشت
دیدگاه شما چیست؟

دیدگاه شما پس از بررسی و تأیید منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود.